Na wieczór w operze nie założysz dresów, a fakt, że zasypiasz na przydługawym wykładzie, nie oznacza, że jesteś nudnym człowiekiem! To oczywiste, a mimo to polskim użytkownikom języka angielskiego zdarza się przekazać takie informacje, gdy chcą opisać elegancki strój lub rozczarowanie umiejętnościami oratorskimi wykładowcy. W tym artykule – opartym na długoletnim doświadczeniu w nauczaniu – przeczytacie, jakie błędy językowe popełnia wielu polskich uczniów języka angielskiego i jak uniknąć nieporozumień w rozmowach z przyjaciółmi z innych krajów.

To zrozumiałe, że osoby uczące się języka obcego popełniają błędy językowe wynikające z budowy ich języka ojczystego. Pamiętajmy jednak: polski i angielski rządzą się różnymi prawami, a ciągłe sugerowanie się polskim w nauce angielskiego może prowadzić do błędów takich jak niezrozumiałe kalki językowe czy nieodpowiednie użycie czasów. Grając w piłkę nożną, nie stosujemy reguł piłki ręcznej. Ucząc się angielskiego, nie używamy polskiej gramatyki. Wiele typowych błędów można uniknąć, jeśli pamięta się o tej zasadzie.

Różnice w przyimkach

Co to są przyimki? Pojęcie to przewinęło się pewnie kiedyś na lekcji polskiego, ale nie zaszkodzi powtórzyć! Przyimki – po angielsku prepositions – to te wszystkie słowa typu in, on, to, from. Stoją obok innych części mowy i drzemie w nich ogromny potencjał!

Dlaczego tak wielu Polaków popełnia błędy z przyimkami? Być może dlatego, że jeden przyimek może mieć wiele znaczeń i bardzo trudno jest wyjaśnić (a co dopiero przetłumaczyć), co oznacza – dajmy na to – wyraz in. Jeśli odszukacie ten przyimek w słowniku, pojawi Wam się naprawdę długa i zniechęcająca lista! Sporo polskich uczniów sugeruje się też pierwszym wyuczonym znaczeniem przyimka i przenosi polskie wzorce na angielski: Wielu Polaków popełnia błędy in the Internet i in last week. Pamiętajcie: poprawne formy to on the Internet i last week.

Warto jest nauczyć się na początku, że in oznacza w, ale trzeba być ostrożnym z każdorazowym tłumaczeniem tego słowa w ten sposób. Jeżeli zależy Wam na unikaniu błędów językowych, to o wiele efektywniej jest uczyć się całych fraz. Warto zwrócić szczególną uwagę na połączenia czasowników z przyimkami, bo tutaj polszczyzna często może nas zmylić! Oto typowe błędy popełniane przez Polaków:

Przykład błędnego użycia: I am listening music. Przykład poprawnego użycia: I am listening to music.

Przykład błędnego użycia: I want to discuss about this problem. Przykład poprawnego użycia: I want to discuss this problem.

Przykład błędnego użycia: Call to me after work! Przykład poprawnego użycia: Call me after work!

Jeśli macie wątpliwości, jakiego przyimka użyć z danym czasownikiem, sprawdźcie ten czasownik w dobrym słowniku!

Błędy leksykalne – przykłady

Błędy leksykalne to dość typowe błędy popełniane przez polskich uczniów angielskiego. Uważajcie na słowa typu klimatyzacja czy inwestycja, bo łatwo się na nie nabrać! Climatisation czy investition to bardzo częste błędy leksykalne w języku angielskim popełniane przez polskich użytkowników. Poprawne formy to air-conditioning i investment.

To nic dziwnego, że wielu polskim uczniom mylą się te słowa. Jeśli Wam też zdarzają się takie kalki językowe, to nie macie się czego wstydzić! Oznacza to, że macie wyczucie pewnych analogii – mówimy przecież situation (sytuacja) i deduction (dedukcja). Pamiętajcie jednak, że zdarzają się wyjątki!

I jeszcze jedna uwaga w tym temacie: nie tłumaczmy słowa oferta jako offert! To słowo w języku angielskim będzie miało zwykle postać offer.

Najczęstsze błędy w wymowie angielskiej

Nie oszukujmy się – opanowanie poprawnej wymowy angielskiej jest trudne, a poprawna wymowa angielskich samogłosek – no cóż – może być supertrudna. Nie musicie wcale brzmieć jak native speakerzy, by mówić płynnie. Problemem jest natomiast, kiedy błędy w wymowie angielskich słów prowadzą do nieporozumień.

Jeżeli zależy Wam na poprawnej wymowie angielskich słów, uważajcie przede wszystkim na rozróżnienie długich i krótkich samogłosek:

ship (krótkie i) i sheep (długie i)

sin (krótkie i) i scene (długie i)

Uczniowie mają też często problemy z wymową słów: earn, delete, August (druga definicja) i since.

Aby nie zapomnieć, jak wymawia się dane słowo, warto nauczyć się alfabetu fonetycznego. Naprawdę nie jest on trudny, a pozwoli Wam uniknąć wielu błędów językowych! Słowa trudne do wymowy warto też sprawdzać w słownikach elektronicznych. Przede wszystkim jednak nie zniechęcajcie się – problemy z wymową są częste, ale można nad nimi pracować!

Fałszywi przyjaciele czyli „false friends”

Pamiętajcie: Sukienkę (dress) można założyć na wieczór w operze, a na trening lepiej przyjść w dresie (tracksuit). Słowo actually nie oznacza „aktualnie”, a opisanie kogoś jako confident jest komplementem, a nie oskarżeniem o donosicielstwo. Inne często popełniane błędy językowe, których źródłem są fałszywi przyjaciele, to używanie słowa pension (emerytura) jako tłumaczenie słowa „pensja” oraz słowa eventually (ostatecznie, koniec końców) jako tłumaczenie słowa „ewentualnie”. Jeśli chcecie poznać więcej przykładów fałszywych przyjaciół, to zapraszamy do wysłuchania odcinka 022 podcastu World of English.

Niewłaściwe użycie czasów

Gramatyka to temat rzeka. Wiele osób jej nie lubi, a przecież to ona jest szkieletem języka. Trudno porozumieć się z inną osobą bez choćby podstaw gramatyki. Wielkim wyzwaniem dla polskich uczniów angielskiego jest nauka angielskich czasów.

Szczególnie problematyczny bywa czas Present Perfect. Czasu Present Perfect używamy między innymi wtedy, kiedy chcemy powiedzieć, ile razy zrobiliśmy coś od pewnego momentu w przeszłości do teraz.

I have read 6 books since the beginning of January.

Typowe jest też błędne użycie czasów Present Simple i Present Continuous. Być może wynika to z faktu, że po polsku mamy tylko jeden czas teraźniejszy. Poniżej znajdziecie przykłady poprawnego użycia tych czasów:

I am reading a book now. (Czynność dzieje się w momencie mówienia)

I often read books in the evenings. (Czynność powtarza się regularnie)

Wiemy, że nauka angielskich czasów to wielkie wyzwanie. Nie martwcie się więc, jeśli nie opanujecie ich wszystkich od razu. Decydując, które czasy angielskie użyć w danej sytuacji, nie kierujcie się językiem polskim, ale skupiajcie się na tym, co chcecie przekazać.

Więcej o angielskich czasach dowiecie się z odcinka 030 podcastu World of English.

Zapominanie o przedimkach

Nic dziwnego, że wielu polskich uczniów języka angielskiego popełnia błędy w użyciu przedimków. W języku polskim przedimków po prostu nie ma. Po angielsku mamy natomiast dwa rodzaje przedimków: określony (the) i nieokreślony (a/an). Umiejętność poprawnego użycia przedimków przychodzi zwykle z czasem w miarę przyswajania tego języka. Oprócz poznawania zasad gramatycznych warto więc przede wszystkim osłuchiwać się z językiem angielskim i dużo w tym języku czytać.

Przymiotniki z końcówką -ed i -ing

Do popularnych błędów językowych Polaków zalicza się też nieodpowiednie użycie przymiotników interested i interesting, a także analogicznych par, takich jak: bored i boring, excited i exciting. Zapamiętajmy więc:

Słów bored, interested i excited w języku angielskim używamy, gdy chcemy opisać nasze (lub czyjeś) uczucia i to, jak się czujemy (lub jak ktoś się czuje) pod wpływem jakichś czynników.

I am interested in literature.

Słów boring, interesting i exciting w języku angielskim używamy, gdy chcemy opisać coś albo kogoś będącego źródłem, przyczyną tych uczuć. Chcemy wyrazić swoją opinię.

I read an interesting book last week.

Zbyt dosłowne tłumaczenia i tłumaczenie idiomów

Wiele błędów językowych Polaków wynika ze zbyt dosłownego tłumaczenia wyrażeń z języka polskiego na angielski. Efektem tego mogą być błędy stylistyczne, błędy związane z niepoprawnym użyciem czasów czy inne błędy gramatyczne.

Jeżeli dosłownie tłumaczymy idiomy, istnieje duże ryzyko, że nasz rozmówca w ogóle nas nie zrozumie. W języku angielskim występuje dużo wyrażeń idiomatycznych, które bardzo różnią się od ich polskich odpowiedników. Po polsku mówimy, że coś jest „bułką z masłem”. Poprawne angielskie wyrażenie to a piece of cake, czyli dosłownie „kawałek ciasta”. Pamiętajmy więc, żeby zastanowić się, czy dany idiom w ogóle występuje w języku angielskim, a jeśli tak, to czy na pewno poprawna forma angielskiego wyrażenia przypomina polską wersję. Idiomów należy uczyć się jako całych wyrażeń. Macie okazję zrobić to na naszym blogu dzięki artykułom o idiomach, w tym idiomach biznesowych czy tych związanych ze sportem.

W jaki sposób można eliminować błędy językowe?

Oczywiście nie ma jednej rady na wyeliminowanie popularnych błędów językowych. Na pocieszenie powiemy, że nie wszystkie błędy językowe mają znaczny wpływ na komunikację. To normalne, że nierodzimi użytkownicy języka angielskiego czasem się mylą. W końcu nawet native speakerzy popełniają błędy! Jeżeli natomiast zależy Wam na unikaniu błędów językowych, to bez względu na to, czy chcecie poprawnie używać czasu Present Perfect, uniknąć nieodpowiedniego użycia przyimków czy błędów stylistycznych, pamiętajcie, że język angielski różni się od polskiego, a zbyt dosłowne tłumaczenie może prowadzić do błędów. Co do wymowy angielskiej, pamiętajcie, że poprawna wymowa angielskich samogłosek (i nie tylko samogłosek) może mieć spory wpływ na znacznie słów.

Przede wszystkim nie zapominajcie: Nauka języka angielskiego to proces niezwykle złożony. Prawie wszyscy popełniają błędy językowe i jest to naturalny element nauki! Nie dajcie się więc zrazić potencjalnym błędom – czytajcie, słuchajcie, piszcie, mówcie po angielsku i rozwijajcie swoje umiejętności krok po kroku!